Piše: Nina Kovačević
Specijalni rezervat prirode Zasavica je jedan od najlepših lokaliteta u severozapadnom delu naše zemlje. Ovaj prirodni biser se nalazi na teritoriji opština Sremska Mitrovica i Bogatić u severnoj Mačvi i lako je dostupan svima koji odluče da ga posete i odmore dušu u oazi mira i uspostavljene harmonije između čoveka i prirode.
Vodeni ekosistem ovog rezervata čine rečica Zasavica, potok Batar, kanali Jovac, Prekopac i Bogaz. Vešto isprepletana mreža ekosistema koja obiluje raznovrsnim biljnim i životinjskim vrstama uticala je na to da ovo područje 1997. godine bude stavljeno pod zaštitu države kao prirodno dobro I kategorije od izuzetnog značaja. Organizacija odgovorna za upravljanje ovim rezervatom je Pokret gorana Sremske Mitrovice.
SRP Zasavica nudi široku lepezu opcija za sadržajan i aktivan boravak. Kako je to inače i praksa u očuvanim prirodnim područjima, i u ovom rezervatu je moguće upražnjavati sve one ekološki prihvatljive varijante turističkih aktivnosti. Na raspolaganju su vam vožnja najživopisnijim delom rezervata turističkim brodom „Umbra“, potom vožnja čamcima koje možete iznajmiti, posmatranje ptica, foto safari, poseta mini zoo vrtu u kome se nalaze domaće životinje koje predstavljaju značajne genetske resurse Srbije, šetnje duž celokupne teritorije specijalnog rezervata prirode (neke su izvodljive samostalno, a za neke je potrebna i pratnja stručnog vodiča), vožnja biciklom ili jednostavno, odmaranje u prelepo uređenim letnjikovcima sa drvenim klupama, baš u skladu sa ambijentom. U Zasavici je na posebnim lokacijama dozvoljen i sportski ribolov uz obaveznu ribolovnu dozvolu koja se može kupiti u samom rezervatu.
Kao centralni turistički objekat u SRP Zasavica ističe se Vizitorski centar, visok oko 18 m, sa koga se pruža neverovatan pogled na veći deo rezervata. U okviru turističkog kompleksa Zasavice nalazi se i etno-restoran „Bircuz kod dabra“ gde posetioci mogu da uživaju u specijalitetima koji zadovoljavaju različite ukuse. Uz prilazni put pre ulaska u ovaj rezervat nalazi se „Camping Zasavica“, auto-kamp koji je kategorisan sa tri zvezdice i spada u one bolje opremljene u Evropi.
Lokalni proizvodi Zasavice, kao što su mleko od magarice, magareći sir, mast, slanina, kobasica, kulen i šunka od mangulice, kobasica od magarećeg mesa, sremse kobasice, kozmetički proizvodi u vidu sapuna od mleka magarice i krema za lice od istog, nadaleko su poznati po svom kvalitetu.
Posebnu pažnju u SRP Zasavica privlači riba Umbra krameri, koja je kao ugrožena vrsta stavljena pod najstrožiji režim zaštite u Evropi, a u našoj zemlji nastanjuje samo vodotok Zasavice i trajno je zaštićena kao prirodna retkost Srbije. Ova riba, koja je poznata i pod nazivom mrguda, koristi i atmosferski vazduh, te na taj način može da provede i više sati izvan vode. Pored mrgude, prisutan je i evropski dabar, koji je donacijom Bavarske nevladine organizacije u ovaj rezervat reintrodukovan 2004. godine. Dabar je i ranije živeo na teritorije Srbije, ali je zbog prekomernog lova i uništavanja staništa došlo do njegovog istrebljenja.
Kako je ovakvo područje više nego podesno za različite naučno-istraživačke aktivnosti, svake godine se tokom leta (jul ili avgust) u SRP Zasavica održavaju istraživački kampovi u organizaciji Naučno-istraživačkog društva studenata biologije „Josif Pančić“, kao i međunarodni radni kamp u organizaciji Mladih istraživača Srbije i Uprave rezervata (http://www.zasavica.org.rs/).
U današnje vreme kada je tempo koji nam radne aktivnosti nameću izuzetno naporan i destimulativan, poseta i boravak u ovakvom rezervatu prirode su više nego neophodni. Priroda nas je oduvek učila najsuštinskijim i najispravnijim lekcijama, ali da li ih se i dalje sećamo i da li ih, što je još bitnije, primenjujemo u praksi? Proverimo u Zasavici!
